Waar horen de werknemers thuis?

The Xpragmatic View #93
24 november 2007
door Marc Buyens (@mbuyens), Xpragma
marc.buyens@xpragma.be
url: http://www.xpragma.be/view93.php
Downloaden als een PDF-file

De huidige bedrijfsomgeving is hyperdynamisch en de vraag naar meer flexibiliteit, snelle aanpasbaarheid en continue verandering neemt enkel maar toe. Alleen, niet alle betrokken partijen hebben hierbij dezelfde rechten en mogelijkheden.

We hebben het al vaker gesteld, succesvolle hedendaagse bedrijven zijn netwerken. Zij rekenen op een ruime groep van partners, verdelers, onderaannemers, interim-arbeiders en tal van andere vormen van samenwerking om de onderneming draaiende te houden.

In een vroeger artikel, De nieuwe economische orde, beschreven we een mogelijk scenario voor de verdere evolutie van deze bedrijfsstructuur. Een evolutie naar een nagenoeg volledig virtuele organisatievorm waarbij "projectbedrijven" worden samengesteld en weer ontbonden in functie van de specifieke behoeften of opportuniteiten.

Voor vele ondernemingen is dit al in grote mate een realiteit. Wijzelf zijn deelnemers in dergelijke virtuele realiteit. Wij werken immers vaak in onderaanneming voor grotere consultingbedrijven die hun marktreputatie kunnen aanwenden om nieuwe opdrachten binnen te halen maar die moeten rekenen op kleinere, meer gespecialiseerde, maar minder bekende partners zoals wij om de eigenlijke oplevering te helpen realiseren. Een win-win situatie?

Wel, de realiteit is natuurlijk iets complexer en ook niet altijd even fraai.

In theorie zou de samenwerking tussen de verschillende partijen van dergelijke virtuele constructie strikt niet-hiërarchisch moeten zijn. Elke deelnemende partij zou op gelijke voet moeten staan met alle andere partijen. Om diverse redenen is dit echter nagenoeg nooit het geval.

Ook in onze situatie is dat niet het geval, maar dat is niet echt een probleem. Elke partij heeft immers zijn/haar specifieke en soms unieke vaardigheden die niet altijd even makkelijk vervangbaar zijn en waardoor dus een vorm van schaarste en wederzijdse afhankelijkheid ontstaat. Niet echt een relatie van gelijken, maar een beetje door het lot aan elkaar verbonden. Maar het werkt.

Maar waar staan dan de gewone werknemers van bedrijven? Veelal zijn er daar geen of zeer weinig aspecten van unieke vaardigheden of schaarste die hen kunnen helpen hun positie te verdedigen. Het logische gevolg is dan ook dat deze groep het steeds moeilijker heeft in deze snel evoluerende maatschappij om haar positie te verdedigen en de praktische gevolgen ervan kennen we. De voorbeelden zijn legio.

Hoe moet het dan verder? Voor een deel van deze groep bestaan natuurlijk een aantal constructies zoals vakbonden die de verdediging van hun rechten op zich nemen. Maar is dit voldoende en is dit de juiste aanpak?

Moeten we niet eerder nog een stap verder gaan en evolueren naar een werknemerloze ondernemingsvorm waarbij de huidige vakbonden vervangen worden door een groep van "werknemersbedrijven"? Werknemersbedrijven die de elementaire, maar essentiële vaardigheid van "gewone werknemer" leveren en die met een steeds wisselende groep van tijdelijke bedrijfsstructuren contracten negotiëren om deze vaardigheid te leveren. Niet zomaar een beetje interim-arbeid, maar "de" arbeid. Alle.

Is dit een evolutie die we moeten overwegen?

Over Marc Buyens

Marc Buyens is analyst, management consultant en zaakvoerder van Xpragma. Hij startte Xpragma in 1999 na een meer dan 20-jarige loopbaan in de IT-sector. Vandaag levert hij advies, training en mentoring diensten die zich richten op de intersectie van technologische vernieuwing, organisatorische verandering en bedrijfsstrategie: een troebele poel van niet ingeloste beloften.

http://www.facebook.com/marcb254
http://www.linkedin.com/in/marcbuyens
http://www.twitter.com/mbuyens
https://plus.google.com/114287775988184012785/