• startpagina
• diensten
• samenwerking
• publicaties
• The Xpragmatic View
• archief
• Snippets of an Incomplete Mind
• auteursrecht
• wettelijke vermeldingen
• nieuws
• over xpragma
• contactinfo

De mierenmaatschappij - Het koninkrijk van de middelmaat

The Xpragmatic View #80
14 januari 2007
door Marc Buyens (@mbuyens), Xpragma
marc.buyens@xpragma.be
url: http://www.xpragma.be/view80.php
Downloaden als een PDF-file

De laatste maal hadden we het over de toepassing van Web 2.0 principes binnen een bedrijfscontext en zoals we toen stelden, daar hadden we toch een aantal bedenkingen bij. Maar goed, dat is dan jammer, maar als gewone gebruiker hebben we toch niets dan voordelen? Of toch niet?

De gebruiker aan de macht

Informatie voor en door de eindgebruiker. Samenwerking. Uitwisseling. Gratis. De gebruiker beslist. De beste informatie... Het zijn allemaal termen die gebruikt worden om de positieve kant van de Web 2.0 revolutie te omschrijven. Maar zijn er ook nevenwerkingen?

Wel, er zijn natuurlijk heel wat Web 2.0 omgevingen waar er (voor de geïnteresseerde bezoeker) nagenoeg uitsluitend voordelen te halen zijn zonder dat we daar veel bedenkingen moeten bij maken. Wij denken daarbij b.v. aan de typische "verzamelsites" zoals Flickr en YouTube, of sites die je toelaten bepaalde zaken via het net te doen zonder gebonden te zijn aan je PC, zoals de on-line office tools van Zoho of je on-line adressenbestand bij Plaxo.

Dat zijn allemaal omgevingen die je gebruikt om je eigen ding te doen. Natuurlijk zal je wat beïnvloed worden door de zaken die je als "recentste" of "meest bekeken" worden voorgeschoteld. Of je zal tijdens je bezoek geconfronteerd worden met wat commerciële zaken of wat verdoken reclame. En je kan je soms vragen stellen of alles wel conform de privacyrichtlijnen is, maar dat maakt allemaal niet veel uit. Dat hoort er nu eenmaal bij. Je komt er om redenen die jij kiest en je doet er of bekijkt er de dingen die voor jou interessant zijn. Ieder zijn ding.

Het web met een mening

Iets ander ligt het echter voor de Web 2.0 omgevingen waar op een of andere manier opinies en voorkeuren worden verzameld, vooral dan de omgevingen die ons zogezegd de "beste" informatie aanleveren. Daar gaat de bezoeker toch in zekere mate naar toe om zich te informeren, om een soort advies te krijgen, om maar niet te zeggen "om zich te laten beïnvloeden".

Dan moeten we toch iets voorzichtiger zijn. We moeten er ons immers goed van bewust zijn dat in een Web 2.0 omgeving de uitdrukking "de beste" nagenoeg steeds moet geïnterpreteerd als "wat overeenkomt met de gemiddelde smaak van de deelnemers". Dat is niet negatief bedoeld, maar het is gewoon een realiteit die we goed moeten begrijpen.

Als een artikel de homepagina van Digg haalt, dan betekent dit dat er iets geschreven is dat om de een of andere reden een groot aantal van het relatief beperkt aantal zeer actieve Digg-lezers aanspreekt. Of dat ook betekent dat er een "goed" artikel is gepubliceerd is een heel andere vraag.

Die zogenaamde "wisdom of crowds" die we in eerdere Views al hebben aangehaald zal immers enkel het echt "beste" antwoord kunnen opleveren wanneer het gaat over objectieve zaken die een exacte waarde hebben, maar waarvan niemand echt in staat is om het écht te weten.

Een klassiek voorbeeld dat hiervoor wordt aangehaald is het schatten van een aantal knikkers of iets dergelijks die in een recipiënt zijn opgeslagen. Dat is het soort vraag waarvoor niemand echt in staat is het juiste antwoord te geven, tenzij per toeval. Als men echter het gemiddelde neemt van de schattingen van een groot aantal personen, dan zal dit nagenoeg steeds uiterst dicht liggen bij het exacte cijfer.

In dergelijk voorbeeld is dat vooral een kwestie van statistiek, maar de stelling gaat ook op in meer complexe situaties waar de kennis en de ervaring van een groot aantal personen er voor zorgt dat een bepaald probleem vanuit diverse invalshoeken wordt bekeken en men op die manier tot de "beste" oplossing komt.

In dergelijke situaties is de groep dus "wijs" en geeft ze het beste antwoord. Echter, wanneer het gaat om eerder subjectieve zaken, zoals b.v. het kiezen van het beste artikel, dan is het antwoord van de groep enkel representatief voor de gemiddelde mening van de deelnemers. Die gemiddelde mening doet echter geen enkele zinnige uitspraak over de kwaliteit van het gekozen artikel.

Wat heet kwaliteit op het internet?

Dit uit zich ook in andere vormen. Business georiënteerde sociale netwerken zoals LinkedIn kennen een enorme populariteit. Zij geven je de mogelijkheid om in contact te komen met gelijkgestemden, specialisten, potentiële werkgevers of werknemers, enz.

Ook dergelijke netwerken willen je een makkelijke manier aanreiken om snel de "beste" contacten te vinden wat dus de introductie van bepaalde ranking mechanismen veronderstelt.

LinkedIn doet dit o.a. door je de mogelijkheid te geven bepaalde personen "aan te bevelen". Op zich een prima idee, maar wat is de waarde hiervan? Zegt dit echt iets reëels over de persoon die wordt aanbevolen of zegt het eerder iets over de persoon die de bereidheid (en de tijd) heeft om deze aanbeveling in te geven?

Met de introductie van hun "Answers" functie heeft LinkedIn hier nog een variant aan toegevoegd. Nu kan je ook antwoorden op vragen die gesteld worden door andere netwerkleden en op basis van je antwoorden krijg je dan een waardering en kan je de status van "expert" verkrijgen voor een bepaald onderwerp.

Vandaag wordt de lijst van "experts" aangevoerd door iemand die deze week meer dan 100 vragen beantwoordde. Opnieuw, zegt deze expert status iets over de reële competenties van de betrokken persoon of eerder iets over zijn tijdsbesteding in dit soort netwerken?

Google Hide

Natuurlijk, er zijn situaties waarbij dergelijke groepsopinies wel degelijk van belang zijn. Als je een massaproduct op de markt wil brengen, dan wil je inderdaad een zicht krijgen op de "gemiddelde" opinie.

De zaken liggen echter helemaal anders wanneer je op zoek bent naar zeer specifieke of zeer kwalitatieve of unieke informatie, dan is het heel wat minder evident dat de Diggs of de Reddits van deze wereld je naar de gezochte informatie zullen brengen.

Een groeiend probleem is immers dat deze "gemiddelde" voorkeur steeds meer de norm wordt. Ook een zoekmotor zoals Google is hiervoor niet immuun. Ook Google tracht immers de "beste" informatie te verstrekken en baseert zich hiervoor op allerlei complexe algoritmes zoals b.v. het aantal links naar een bepaalde site of artikel.

Opnieuw, dit is een logische benadering die het voordeel heeft dat het volledig kan geautomatiseerd worden en geen menselijke "intelligente" tussenkomst vergt om een oordeel te vellen over de eigenlijke "kwaliteit".

Het maakt echter dat de ranking van Google steeds meer de gemiddelde smaak weerspiegelt. Zij wordt immers in toenemende mate beïnvloed door een aantal succesrijke Web 2.0 initiatieven en door de wereld van de blogs. Beiden zijn immers om allerlei redenen (populariteit, crosslinking...) zeer zichtbaar voor de Googlebots en hun inhoud wordt dus als "kwalitatiever" beschouwd.

Een praktisch gevolg van deze evolutie is dat het steeds moeilijker wordt om nog informatie te vinden die op een of andere manier afwijkt van de "gemiddelde" visie of interesse van het Internet.

Het resultaat van je zoekopdracht is immers een waslijst van honderden, voor jou volkomen irrelevante, zoekresultaten die de gezochte informatie verbergen. Het zoeken naar specifieke informatie wordt dus steeds complexer want vereist het gebruik van zeer specifieke en unieke zoektermen, maar ook dat is geen blijvende garantie.

Virtual realities

Web 2.0 heeft alles te maken met "user provided and user controlled content". Dat is de theorie. Of het in de praktijk ook echt zo is is een heel andere vraag. Achter nagenoeg elk Web 2.0 initiatief schuilt er immers een bedrijf met de heimelijke droom van het snelle en grote geldgewin en dan maak je je best geen illusies.

Maar laat ons veronderstellen dat er geen manipulatie is, dan nog kunnen we niet voorbij gaan aan het feit dat de virtuele Web 2.0 werelden voor iedereen in toenemende mate nieuwe werkelijkheden creëren.

Zij brengen ons de belofte van openheid en keuzevrijheid, maar in werkelijkheid verworden zij tot even zoveel filters die ons beeld en onze informatie vervormen tot een ogenschijnlijk interessantere en rijkere wereld, maar vooral, een wereld van middelmaat.

Tags: web 2.0

 

comments powered by Disqus