• startpagina
• diensten
• samenwerking
• publicaties
• The Xpragmatic View
• archief
• Snippets of an Incomplete Mind
• auteursrecht
• wettelijke vermeldingen
• nieuws
• over xpragma
• contactinfo

De mierenmaatschappij - Show me the money!

The Xpragmatic View #79
13 december 2006
door Marc Buyens (@mbuyens), Xpragma
marc.buyens@xpragma.be
url: http://www.xpragma.be/view79.php
Downloaden als een PDF-file

Met Google's 1,65 miljard $ overname van YouTube pas een aantal weken achter de rug lijkt het antwoord op de vraag of je geld kan verdienen met Web 2.0 vrij evident. Zeker kan je dat! Een bedrijf zoals Google is natuurlijk niet te vergelijken met de doorsnee onderneming. Zijn er dan ook Web 2.0 opportuniteiten voor de meer modale onderneming?

Web 2.business

In de vorige artikels van deze korte serie bespraken we een paar belangrijke karakteristieken van Web 2.0 initiatieven. Meer dan waarschijnlijk zal je dan vaak het gevoelen hebben gekregen dat het wel "interessant zou zijn indien je soortgelijke benaderingen ook binnen je eigen onderneming zou kunnen gebruiken".

Inderdaad, Web 2.0 brengt de belofte van innovatie, creativiteit, samenwerking, engagement, enthousiasme en explosieve groei. Geen enkel bedrijf heeft ooit genoeg van dit soort eigenschappen. Het is dan ook normaal dat bedrijven trachten om dergelijke benaderingen binnen de eigen organisatie te introduceren. Zullen zij daarin slagen?

Wel, ik vrees dat het antwoord op die vraag zal luiden: "in beperkte mate".

Zo op het eerste zicht lijken er nochtans heel wat mogelijkheden te zijn. Zo kan men b.v. gebruik kunnen maken van wiki's om kennisuitwisseling te bevorderen of om de samenwerking binnen projectteams te verbeteren. RSS feeds kunnen zorgen voor een eenvoudigere en snellere doorstroming van informatie. Een bedrijfsblog kan de communicatie met de klanten en andere externe partijen bevorderen en de onderneming een meer humaan imago geven. En nog veel meer...

Allemaal correct, maar zijn dit ook de juiste oplossingen voor het échte probleem?

De kenniseconomie

Onze bedrijfswereld evolueert steeds sneller in de richting van een kenniseconomie, waarbij de échte bedrijfswaarde voor de onderneming gecreëerd wordt in de interacties tussen zogenaamde kenniswerkers.

Een aantal van deze aspecten hebben we eerder al eens besproken in Het verbeteren van de productiviteit van kenniswerkers en in het tweede nummer van de 2006 editie van de McKinsey Quarterly is hierover een interessant artikel te vinden getiteld "Competitive advantage from better interactions" door Scott C. Beardsley, Bradford C. Johnson, en James M. Manyika (registratie noodzakelijk).

Het verbeteren van de productiviteit van kenniswerkers, het ontdekken en behouden van hun "verborgen" kennis, het doorspelen van deze kennis op het juiste ogenblik aan de juiste personen... Dit alles maakt steeds meer deel uit van de basisvereisten voor de moderne bedrijfsvoering en een aantal Web 2.0 benaderingen lijken de gepaste oplossing te bieden voor deze groeiende kennisproblematiek. Toch zal dit slechts een gedeeltelijke oplossing geven.

De voornaamste reden hiervoor is het feit dat ons "kennisprobleem" meestal niets te maken heeft met een gebrek aan gepaste hulpmiddelen, maar eerder het logische gevolg is van de bestaande organisatiestructuur, de bedrijfscultuur en de vele persoonlijke agenda's. Tot op heden bestaat er geen enkele technologie die dit kan verhelpen.

Web 0.5

In de jaren 80 werkte ik voor Tandem Computers. Tandem was een producent van uitstekende, maar complexe, fouttolerante computersystemen, dit alles gebaseerd op een eigen besturingssysteem. Software expertise was dus nauwelijks beschikbaar en wij vochten een ongelijke strijd met onze voornaamste concurrent, IBM.

Maar misschien was het juist door deze "underdog" positie dat Tandem een fantastisch bedrijf was om voor te werken en onderlinge samenwerking was de de-facto gedragscode.

Dit waren de tijden vóór de Internetrevolutie en het enige wat we eigenlijk hadden was een e-mailsysteem, maar dat werd dan ook tot het uiterste benut om het meest collaboratieve en efficiënte kennisplatform te vormen dat ik ooit heb gekend.

Samenwerking en kennisuitwisseling zijn de resultanten van een bedrijfscultuur en de ingesteldheid van de werknemers, niet van een of ander stuk informatietechnologie.

Information overload

Indien Web 2.0 technologie toen beschikbaar was geweest dan hadden we misschien nog beter en efficiënter kunnen zijn. In theorie.

In de praktijk heb ik echter zo mijn twijfels. Als de dingen te goed en te makkelijk worden heeft het vaak een pervers effect op de productiviteit van de groep of van het individu.

Net zoals andere technologieën die de aanmaak en verspreiding van informatie vergemakkelijken (portals, CMS...) introduceert ook Web 2.0 technologie een verhoogd risico voor "information overload", een situatie waarbij de kwantiteit van de informatie de kwaliteit duidelijk overtreft.

Vandaag ben ik geabonneerd op een 25-tal RSS-feeds en blogs. Ik hou dit bewust als een absoluut maximum om het volume wat te beperken. Toch moet ik vaststellen dat op het ogenblik dat ik dit artikel schrijf de teller van het aantal ongelezen berichten boven de duizend staat. Verbetert Web 2.0 mijn productiviteit als kenniswerker? Ik hoop het, maar ik heb zo mijn twijfels.

Participation inequality

The Wisdom of Crowds
Why the many are smarter than the few
James Surowiecki

Een ander inherent risico van vele Web 2.0 benaderingen is kwaliteit. Vanaf dag één van de publicatie van James Surowiecki's bestseller "The Wisdom Of Crowds", is zijn boek zowat de bijbel geworden van de Web 2.0 aficionados die de titel van dit boek gebruiken als een soort geloofsbelijdenis en kwaliteitslabel. Talloze Web 2.0 sites zoals Digg, Del.icio.us en Technorati worden allen verondersteld ons de "beste" informatie op het Internet aan te reiken.

Realiteit is echter dat het merendeel van de Web 2.0 gemeenschappen weinig intelligenter zijn dan de doorsnee burger en een van de voornaamste redenen hiervoor is de wet van de zogenaamde "participation inequality". Jakob Nielsen, principal van de Nielsen Norman Group, heeft hierover een uitstekend artikel geschreven met als titel "Participation Inequality: Encouraging More Users to Contribute".

Volgens Nielsen vertegenwoordigen sociale of collaboratieve netwerken nooit de "gemiddelde" kennis van de groep. In de praktijk is er immers steeds een kleine groep deelnemers wiens inbreng een disproportioneel groot "gewicht" heeft in vergelijking met de inbreng van de rest van de groep. Echter, deze enthousiastelingen vertegenwoordigen niet noodzakelijk de "beste" kennis.

Zoals overigens ook wordt aangegeven door Surowiecki, om echt te kunnen gewagen van een "wisdom of crowds" is het van belang dat elk lid van de groep de mogelijkheid heeft om zijn eigen opinie te uiten, zonder daarbij beïnvloed te worden door de rest van de groep. In sociale of collaboratieve netwerken is aan deze vereiste echter nooit voldaan en is er bijgevolg geen enkele garantie dat het netwerk echt de "beste" kennis weerspiegelt van de deelnemers.

Ook in mijn Tandem dagen waren dergelijke gedragspatronen al aanwezig, maar in een Web 2.0 omgeving die toch in grote mate steunt op gevoelens van zelfexpressie, de creatie van een eigen identiteit, erkenning en emotie wordt de kans op dergelijke onbalans alleen maar groter.

Web 2.0 for the enterprise

Ondernemingen die dus naar Web 2.0 kijken als een oplossing voor hun groeiende kennisuitdagingen moeten zich dus goed bewust zijn van deze realiteiten.

De eerste stap moet er steeds in bestaan duidelijk in kaart te brengen waarom er überhaupt een "kennisprobleem" bestaat. Wat zijn de échte redenen die maken dat er te weinig kennisuitwisseling en samenwerking is?

In de meeste gevallen zal men ontdekken dat de redenen hiervoor ingebakken zijn in de bestaande organisatiestructuur, de bedrijfscultuur en de persoonlijke agenda's van sommige deelnemers. Dergelijke hindernissen zullen niet opgelost raken door de introductie van een of andere technologie. Zorg er dus voor dat deze problemen eerst op een andere manier worden weggewerkt.

Eens je daar mee klaar bent kan je starten met de evaluatie van de toegevoegde waarde van mogelijke benaderingen voor specifieke delen van je bedrijfsactiviteit. Er zijn hier geen absolute regels. Sommige afdelingen zullen in grote mate kunnen profiteren van bepaalde Web 2.0 benaderingen, terwijl het voor andere niets zal uitmaken. Wees realistisch en zoek niet naar de allesomvattende oplossing. En hou bij al je keuzes steeds terdege rekening met de hoger beschreven risico's voor information overload en participation inequality. Geen enkele Web 2.0 benadering is hiervoor immuun.

Wordt vervolgd.

Tags: web 2.0

 

comments powered by Disqus