De mierenmaatschappij - bevruchting
The Xpragmatic View #76
5 augustus 2006
door Marc Buyens (@mbuyens), Xpragma
marc.buyens@xpragma.be
url: http://www.xpragma.be/view76.php
Downloaden als een PDF-file
De uitdrukking Web 2.0 wordt gebruikt om te verwijzen naar een brede waaier van nieuwe internetinitiatieven die ontstaan zijn na de welgekende meltdown een paar jaar terug en die een aantal andere, nieuwe kenmerken vertonen in vergelijking met de vorige generatie internettoepassingen. Wat zijn die kenmerken?
Zoals we in ons vorige artikel al stelden, Web 2.0 is een verzamelnaam voor een veelheid aan initiatieven, toepassingen en veranderingen die ontstaan zijn na het uiteenspatten van de Web 1.0 zeepbel. Een gemeenschappelijk kenmerk van deze nieuwe initiatieven is dat zij "anders" zijn. Hoe anders?
Wel, om hierop een antwoord te kunnen geven zouden we een duidelijke definitie moeten hebben van wat nu eigenlijk een Web 2.0 initiatief is. Dat laatste is echter nogal moeilijk. Er is immers een dusdanig grote verscheidenheid aan toepassingen en benaderingen die allemaal het label "Web 2.0" voeren dat het onmogelijk is om met één definitie alles te omvatten.
Voor de geïnteresseerde lezer kunnen we verwijzen naar Bob Stumpel's blog "Everything 2.0", waar hij de "volledige" lijst bijhoudt van alle Web 2.0 initiatieven op deze aardbol. Zoals Bob zelf stelt: "Any sign of: collective intelligence / wisdom of crowds, collaboration / sharing, reviewing / ranking / rating, community / social software, enabling / empowering users is good enough for a listing".
Toen we de lijst de laatste keer controleerden waren er 52 verschillende categorieën en dat is voor de doelstellingen van deze serie artikels net iets te veel. We gaan het dus wat eenvoudiger houden en ons beperken tot een aantal groepen van toepassingen die min of meer gelijkaardige kenmerken vertonen.
Gemeenschappen
We starten met de grootste groep van Web 2.0 initiatieven die we de "collaboratieve" groep zouden kunnen noemen. Het gaat daarbij vooral over oplossingen die de uitbouw van sociale netwerken mogelijk maken en over oplossingen om bepaalde zaken te delen of uit te wisselen (foto's, opinies, kennis...) Vaak worden hiervoor ook uitdrukkingen zoals "sociale software" of "collaboratieve software" gebruikt.
Zo, wat zijn nu die bijzondere kenmerken van deze groep Web 2.0 initiatieven?
Wel, volgens ons zijn er een viertal kenmerken die dergelijke initiatieven "anders" maken:
Een platform voor deelname
De basis voor al deze initiatieven is een platform. Een platform dat het mogelijk maakt aan een bepaalde activiteit deel te nemen.
Persoonlijk verkies ik de uitdrukking "deelname" te gebruiken in plaats van de meer gangbare uitdrukking "samenwerking". Die laatste uitdrukking suggereert immers dat er een soort duidelijk afgesproken doelstelling is. Dit soort Web 2.0 initiatieven heeft natuurlijk wel een soort gemeenschappelijk doel (b.v. het uitwisselen van foto's), maar eigenlijk zijn er geen formele afspraken en de reden van deelname kan heel verschillend zijn voor elke deelnemer.
Dit soort Web 2.0 initiatieven levert aan de gebruiker van de toepassing dus geen vastomlijnd product of dienst. Zij geven enkel een aantal bouwstenen om bepaalde activiteiten mogelijk te maken en er aan deel te nemen en die deelname zal het werkelijke product of dienst creëren. Zonder deelnemers is het een lege doos.
Het creëren van een "ervaring"
In de praktijk kunnen Web 2.0 initiatieven natuurlijk gebruikt worden om de verkoop van fysische producten te ondersteunen, maar het échte product van dergelijk initiatief is steeds virtueel.
Meer nog, hoewel dergelijke initiatieven vaak tot doel hebben een of ander soort dienst te leveren (b.v. je de lijst tonen van de meest populaire publicaties over een bepaald onderwerp), zal de werkelijke toegevoegde waarde voor de deelnemer vooral emotioneel zijn.
Web 2.0 initiatieven creëren waarde voor de deelnemer omdat zij hem/haar een gewenste "ervaring" geven.
Dat kan evident lijken, maar het is belangrijk dit goed te begrijpen. Het succes van Web 2.0 initiatieven heeft veelal weinig te maken met de eigenlijke dienst die wordt aangeboden, maar wel met de mogelijkheden die worden geboden voor zelfexpressie, het gerespecteerd worden voor een bepaalde inbreng of gewoon de mogelijkheid voor sociaal contact.
Wederzijdse beïnvloeding
Een ander fundamenteel kenmerk is dat van wederzijdse beïnvloeding.
Als je een gewone website bezoekt, dan zal dat bezoek normaal gezien geen impact hebben op de bezoekers die nu jou komen. Hun "ervaring" zal dezelfde zijn.
Bij dit soort Web 2.0 initiatieven ligt dat helemaal anders. Hier is het wel degelijk de bedoeling dat je, door je deelname en inbreng, de ervaring van de andere deelnemers (hopelijk op een positieve wijze) gaat beïnvloeden. Dat kan b.v. gebeuren door zaken toe te voegen, je eigen mening te geven, je waardering voor iets kenbaar te maken, enz. Op analoge wijze zal ook de inbreng van de andere deelnemers jouw ervaring beïnvloeden.
Hefboomeffect
Een laatste kenmerk is het belangrijke hefboomeffect dat in dergelijke oplossingen veelal bestaat. Meestal kan gesteld worden dat kwantiteit en kwaliteit wel degelijk hand in hand gaan. Meer deelnemers betekent immers meer en meer gevarieerde inhoud, meer contacten, beter gefundeerde opinies, enz.
Omgekeerd betekent het ook dat dergelijke initiatieven snel genoeg een bepaalde kritische massa moeten kunnen bereiken om echt succesvol te wordn. Wordt die kritische massa niet tijdig bereikt dan zal de interesse snel verwateren.
Web 2.0 versus Web 1.0
Goed, als dat dus de basiskenmerken zijn, hoe vergelijkt zich dit met de vorige generatie internettoepassingen?
Wel, het antwoord is eenvoudig: het is niet te vergelijken. Dit zijn twee volledig verschillende werelden met volledig verschillende doelstellingen.
Vóór het uiteenspatten van de internetzeepbel was het web dat men in gedachte had een bijkomend verkoop- en marketingkanaal waarmee bedrijven op flexibele en goedkope wijze klassieke producten bij de grote massa zouden brengen. Alle technologische ontwikkeling was gericht op de verdere ontwikkeling en versterking van dit kanaal. Het internet was een deel en eigendom van de onderneming.
Met het huidige Web 2.0 ligt dit volledig anders. Geen klassieke ondernemingen, geen producten meer te bekennen. Het individu aan de macht. Het internet als een platform voor zelfexpressie, zelfontwikkeling en sociaal contact. Of gewoon voor het plezier. En allemaal gratis.
Maar we kennen allen de uitdrukking: "There ain't no such thing as a free lunch".
Wordt vervolgd...
Over Marc Buyens
Marc Buyens is analyst, management consultant en zaakvoerder van Xpragma. Hij startte Xpragma in 1999 na een meer dan 20-jarige loopbaan in de IT-sector. Vandaag levert hij advies, training en mentoring diensten die zich richten op de intersectie van technologische vernieuwing, organisatorische verandering en bedrijfsstrategie: een troebele poel van niet ingeloste beloften.
http://www.facebook.com/marcb254
http://www.linkedin.com/in/marcbuyens
http://www.twitter.com/mbuyens
https://plus.google.com/114287775988184012785/
comments powered by Disqus
