De kortste link
The Xpragmatic View #75
28 juli 2006
door Marc Buyens (@mbuyens), Xpragma
marc.buyens@xpragma.be
url: http://www.xpragma.be/view75.php
Downloaden als een PDF-file
Indien we de levensomstandigheden van de achtergestelde gemeenschappen in onze samenleving willen verbeteren moeten we geen heil zoeken in grootschalige, politieke oefeningen die van bovenaf worden gestart. We moeten ons richten op kleinschalige initiatieven waarbij een gemeenschap met de hulp en begeleiding van lokale organisaties en bedrijven in zijn eigen ontwikkeling wordt ondersteund. Zal dit volstaan?
De Tällberg Foundation en Dr. Russell L. Ackoff
Een paar dagen geleden ontving ik via Jim McKinley, President van Excellence in Leadership, een kopij van de lezing van Dr. Russell L. Ackoff ter gelegenheid van het 25ste jaarlijkse Tällberg Forum, waar hij gelauwerd werd voor zijn "consistent application of humanistic values, rigorous logic, and the highest standards of personal integrity in his professional work and personal relations."
De volledige tekst van de lezing kan je hier vinden. ![]()
De Tällberg Foundation is een organisatie zonder winstoogmerk, opgericht in 1981, met als missie het verdiepen van onze kennis m.b.t. leiderschap en verandering in onze samenleving. De aanpak van de Foundation is voornamelijk gebaseerd op het samenbrengen van vooraanstaande personen uit diverse geledingen van de samenleving voor momenten van discussie en bezinning.
Beating the System
Using Creativity to Outsmart Bureaucracies
Russell L. Ackoff, Sheldon Rovin
Dr. Russell L. Ackoff is de Anheuser-Busch Professor Emeritus of Management Science, the Wharton School, en Distinguished Affiliated Faculty, Center for Organizational Dynamics, beiden aan de Universiteit van Pennsylvania. Hij is auteur van 22 boeken, waarvan de recentste "Beating the System" (2005) en "Redesigning Society" (2003).
De kortste link
Wel, ik denk dat er heel wat zinnige zaken staan in deze toespraak van Dr. Ackoff. Toch vrees ik dat ook zijn aanbevelingen nog niet zullen volstaan.
Dr. Ackoff's stelling is dat zelfontwikkeling de beste basis is voor verbetering. We moeten dan ook weinig heil verwachten van de traditionele grootschalige, politieke oefeningen die regelmatig worden gestart. Ackoff is dan ook een voorstander van kleinschalige initiatieven en stelt voor dat bedrijven en organisaties hun internationale aanwezigheid zouden gebruiken om op lokale schaal hulp en begeleiding te verschaffen om plaatselijke gemeenschappen in hun eigen ontwikkeling te ondersteunen.
Redesigning Society
Russell L. Ackoff, Sheldon Rovin
Ik moet toegeven dat ik geen expert in deze materies, maar het is mijn eigen overtuiging dat een blijvende verbetering niet het resultaat kan zijn van tactische initiatieven die aan een bepaalde groep of omgeving worden "toegevoegd", wat ook de goede bedoelingen mogen zijn van deze initiatieven. De groep zelf moet initiatiefnemer en eigenaar zijn van het verbeteringsproces.
Dr. Ackoff is zich heel goed bewust van deze realiteit en zijn aanbevelingen gaan dan ook in die richting. Echter, het volstaat niet om een aantal lokale groepen en organisaties samen te brengen. De verbetering moet eerst en vooral starten op het niveau van de "kortste link", de directe interactie tussen individuen.
In zekere mate tracht Dr. Ackoff dat ook te realiseren. Zijn voorkeur voor het starten van relatief kleinschalige projecten met de medewerking van een aantal lokale bedrijven en organisaties is een stap in de goede richting. Het brengt het proces dichter bij het niveau van de kortste link, maar het blijft een top-down benadering. Daarom zullen al te grote delen van het geheel in onbalans blijven want het initiatief houdt onvoldoende rekening met de dagelijkse realiteit van de groep en zijn omgeving.
Die realiteit is dat onze samenleving een veelheid aan structuren heeft ontwikkeld die ons leven bepalen of beïnvloeden. Voorbeelden hiervan zijn lokale en nationale overheden, de wetgeving, economische markten, bedrijven...
Het merendeel van deze structuren zijn wenselijk en zelfs noodzakelijk, want zij maken het mogelijk dat grote groepen van individuen op vreedzame wijze kunnen samenwonen en samenwerken. Echter, in toenemende mate, staan een aantal van deze structuren niet langer ten dienste van de belangen van de massa.
In Innovation by design heb ik al een aantal van deze aspecten besproken, meer bepaald in de context van innovatie en bedrijfsorganisatie.
Hedendaagse bedrijven zijn prototypes van onbalans. Om je hierover een idee te vormen volstaat het om even na te denken over het relatieve belang van werknemers en van aandeelhouders.
Bij de werknemer is eigenlijk zijn ganse financiële welzijn en dat van zijn gezin afhankelijk van het bedrijf. Het engagement van de aandeelhouder is puur financieel en wellicht met het deel van zijn vermogen dat hij eigenlijk kan missen. Maar wiens belangen worden vandaag het meest gediend?
Al te veel zaken in onze hedendaagse samenleving worden vandaag bij mekaar gehouden door kunstmatige structuren die geen weerspiegeling zijn van de wensen en de verlangens van de massa en die vooral de belangen dienen van een aantal enkelingen.
Bouwen aan de basis
Top-down benaderingen die de ontwikkeling van een bepaalde gemeenschap trachten te bevorderen kunnen deze onbalans niet wegwerken. Daardoor kan niet vermeden worden dat vroeg of laat kleine interne of externe veranderingen het verbeteringsproces weer doen stilvallen.
Mijn persoonlijk credo luidt dan ook: "Vergeet transformatie, empowerment, verbeteringsinitiatieven, versnelling van zus of zo of om het even welke andere top-down benadering. Start met jezelf en doe gewoon je best."
Doe je best om elke link die je hebt met een ander individu te verbeteren: je echtgenote, je kinderen, de buren, collega's, werknemers... Tracht eens objectief te evalueren hoe goed die link vandaag in balans is. Is er billijkheid? Is er vertrouwen? Is er rechtvaardigheid? Dan verbeter. Ga niet de wereld veranderen. Verbeter jezelf.
Zal dat dan genoeg zijn om de problemen van onze maatschappij weg te werken?
Wel, in theorie kunnen dergelijke bottom-up benaderingen zeer aanstekelijk werken en zich snel verspreiden, maar het gezond verstand doet me zeggen dat het niet genoeg zal zijn. Te veel van de structuren die we eerder al vermeldden zullen roet in het eten gooien en het proces doen stilvallen. Dat is de werkelijkheid.
Onze enige hoop is dan ook dat dit proces wordt ingezet door een aantal individuen die zich wel degelijk in een positie bevinden om het leven en het denken van grote groepen in belangrijke mate rechtstreeks te beïnvloeden. Individuen, niet de organisaties waartoe ze behoren.
Is dit een waarschijnlijk scenario? Ik betwijfel het.
Het leven heeft een onwaarschijnlijk groot vermogen om ovenwicht te vinden, om goede benaderingen te kopiëren en om werkwijzen te ontwikkelen die in het belang zijn van de groep als een geheel. Jammer genoeg heeft dit proces ook vele uitwassen die enkel de belangen dienen van de enkeling. Hebzucht is de nieuwe religie.
We leven vandaag in een wereld die te veel structuren heeft ontwikkeld die de belangen en de rechten schaden van de groep. De personen die het best gepositioneerd zijn om het verbeteringsproces te starten zijn weinig geneigd dit te doen. Geen programma of high-profile initiatief zal dit veranderen. We kunnen dit aanvaarden en met ons allen verder evolueren naar de mierenmaatschappij of we kunnen trachten opnieuw te starten bij de basis. Het leven en onze ontwikkeling zijn een complex proces dat niet noodzakelijk makkelijk of rimpelloos verloopt.
Over Marc Buyens
Marc Buyens is analyst, management consultant en zaakvoerder van Xpragma. Hij startte Xpragma in 1999 na een meer dan 20-jarige loopbaan in de IT-sector. Vandaag levert hij advies, training en mentoring diensten die zich richten op de intersectie van technologische vernieuwing, organisatorische verandering en bedrijfsstrategie: een troebele poel van niet ingeloste beloften.
http://www.facebook.com/marcb254
http://www.linkedin.com/in/marcbuyens
http://www.twitter.com/mbuyens
https://plus.google.com/114287775988184012785/
comments powered by Disqus
