Downloaden als een PDF-file

Samenwerking zoals het echt is - Samen, alleen - Deel 3

The Xpragmatic View #189
18 februari 2012
door Marc Buyens, Xpragma
marc.buyens@xpragma.be
url: http://www.xpragma.be/view189.php

In de vorige posts bekeken we hoe bedrijven samenwerken. Hoe zit het bij individuen?

In de eerste twee posts van deze serie gaven we een korte beschrijving van het "systeem" van samenwerking tussen bedrijven. Dit was een slechts een high-level overzicht dat niet eens raakt aan tal van andere kenmerken van samenwerking tussen bedrijven, maar het is voldoende om enkele van de fundamentele regels te identificeren:

Om te kunnen samenwerken is het niet noodzakelijk dat de bedrijven een identieke strategie of visie op de wereld hebben.
Voor de meeste bedrijven zal de samenwerking elementen introduceren die als risico's of ongemakken worden beschouwd en die een rem kunnen zijn bij het nemen van beslissingen en bij de eigenlijke uitvoering.
Per definitie is samenwerking een confrontatie van verschillende percepties wat zowel een last kan zijn als een opportuniteit om te leren en te verbeteren.

Laten we nu even kijken naar het individu.

Echter, in deze post bekijken we nog niet hoe samenwerking tussen individuen verloopt in een bedrijfscontext. In plaats daarvan zullen we bekijken hoe individuen "samenwerken" in een social media context of, zoals dat vroeger werd genoemd, in een Web 2.0 context.

Zoals we allen weten is het zichtbare succes van Web 2.0 immers de aanleiding geweest voor figuren zoals Andrew McAfee om zich de vraag te stellen wat er zoal zou mogelijk worden indien dergelijke tools zouden worden ingezet binnen een onderneming. En hij noemde het Enterprise 2.0, the dawn of emergent collaboration.

Zoals we echter ondertussen ook allen weten was het niet echt een homerun. En de redenen hiervoor zijn opnieuw heel eenvoudig: we dachten dat we uitingen van echte samenwerking zagen in het Web 2.0 gebeuren, maar in werkelijkheid waren die er niet of nauwelijks.

Het gaat over het individu: het gaat niet over samenwerking

Wat nu volgt is niet nieuw. We schreven dit al in juli 2009 in onze 'Enterprise 2.0 - Enter the dark force' post.

"The essence of Web 2.0 are individuals who make use of some form of technology (wiki, social network, etc.) to gain a personal advantage.

With Web 2.0, we are always talking about social networks, social media, collaboration, but in reality, the main driving force of the social web is not social. It is selfish personal interest. People want to participate because it fulfils some of their desires. This can be a desire for contact, self-expression, self-promotion, recognition, escaping the daily rut, whatever. However, always because they want to, because this participation delivers a direct, personal benefit.

When multiple individuals participate using the same platform, interactions will occur. The individuals can/will mutually influence each other's experience and this will result in "something", in some kind of side-effects. It will create a new context for each participant that will influence the willingness for further participation. In addition, once a platform reaches a certain level of participation or starts delivering sufficient "side-effects", this can become the reason for non-participants to get attracted to the platform anyway. But, of course, it can also work the other way.

So, the expressions that we commonly use such as "social" or "collaborative" are in fact not very well chosen. They refer to our perception of the potential outcome of the joint participation, but blur our view on the real mechanism behind."

OK, dat was 2009 maar deze uitspraken zijn vandaag nog steeds even geldig. Web 2.0 of social media gaan niet over "samenwerking", ze gaan gewoon over "deelname", een deelname die voor elk individu een bepaald persoonlijk voordeel oplevert en dat alles samen creëert soms een "context", een vorm van resultaat die, zoals in het geval van Wikipedia, als waardevol kan worden beschouwd.

Maar omdat we dergelijk positief resultaat zien mogen we niet zomaar veronderstellen dat het hier gaat over echte samenwerking. Het verschil lijkt misschien subtiel, maar denk gewoon even aan de risico's en ongemakken die we in onze vorige post beschreven en waarmee bedrijven geconfronteerd worden (of zich geconfronteerd voelen) in de samenwerking met andere bedrijven.

Heb jij vergelijkbare negatieve of onzekere gevoelens wanneer je deelneemt aan sociale media? Natuurlijk niet! Het goede van sociale netwerken is nu eenmaal dat ze in wezen "opt-in" zijn. Je neemt deel omdat je ervoor kiest en als dat ding niet aan je verwachtingen voldoet, dan stop je er gewoon mee. Geen verantwoording af te leggen. Het is in essentie een volledig vrijblijvend engagement.

Helaas, de bedrijfsomgeving is net iets anders en daar begint het dan ook fout te lopen. De kracht van "social" is enorm, maar "social" werkt niet tenzij je a) de vrijheid hebt om zelf te beslissen of je deelneemt of niet, en b) het uiteindelijke "eindresultaat" niet vooraf wordt opgelegd.

Zoals we allen weten past geen van deze voorwaarden echt goed bij de realiteit van de doorsnee onderneming.

Wordt vervolgd.

Over Marc Buyens

Marc Buyens is analyst, management consultant en zaakvoerder van Xpragma. Hij startte Xpragma in 1999 na een meer dan 20-jarige loopbaan in de IT-sector. Vandaag levert hij advies, training en mentoring diensten die zich richten op de intersectie van technologische vernieuwing, organisatorische verandering en bedrijfsstrategie: een troebele poel van niet ingeloste beloften.

http://www.facebook.com/marcb254
http://www.linkedin.com/in/marcbuyens
http://www.twitter.com/mbuyens
https://plus.google.com/114287775988184012785/