Bouwen aan de sociale onderneming

The Xpragmatic View #148
30 juli 2010
door Marc Buyens (@mbuyens), Xpragma
marc.buyens@xpragma.be
url: http://www.xpragma.be/view148.php
Downloaden als een PDF-file

"Technology and technology-driven change has virtually nothing to do with igniting a transformation from good to great. Technology can accelerate a transformation, but technology cannot cause a transformation." Jim Collins. Good to Great.

Het Enterprise 2.0 debat gaat maar door. De sociale onderneming, proces-focus, organisatorische verandering, het gaat om de mensen... Dat waren enkele van de discussiethema's in de blog posts van de afgelopen week. De E2.0 gemeenschap blijft worstelen met de frustratie dat er iets groots binnen handbereik ligt, maar om een of andere reden wil het maar niet helemaal lukken.

Heel wat van deze posts hadden het over de schijnbare dualiteit dat sociale tools bij uitstek de perfecte hulpmiddelen zijn om te komen tot een meer open, collaboratieve, transparante onderneming, terwijl tegelijkertijd adoptie zeer moeilijk blijkt, tenzij deze kenmerken al tot op zekere hoogte aanwezig zijn binnen de onderneming. Het cultuur ding. Een kip en ei situatie.

Dus komt de onvermijdelijke vraag: "Kunnen sociale tools inderdaad de transformatie op gang brengen die nodig is om te komen tot de "Sociale Onderneming?"

Degenen die een aantal van onze vorige Views hebben gelezen kennen onze mening hierover. Enterprise 2.0, de sociale onderneming, adoptie... het zijn gewoon dromen. Het zal niet gebeuren. Althans niet via de invoering van zogenaamde sociale software tools, wat in wezen de definitie is van Enterprise 2.0 zoals initieel gecreëerd door Andrew McAfee.

Die mening heeft niets te maken met een vermeende afwezigheid van waarde in deze tools. Integendeel, deze tools creëren wel degelijk reële waarde en we kunnen alleen maar aanraden dat bedrijven deze tools gebruiken om hun bestaande competenties te verruimen.

Tools creëren echter waarde omdat ze bestaande capaciteiten versterken en verruimen, niet omdat ze ons op magische wijze niet-bestaande capaciteiten geven. Plaats het juiste stuk gereedschap in de handen van een vakman en hij zal prachtige dingen creëren. Plaats hetzelfde gereedschap in de handen van een doorsnee persoon en en er zal weinig interessants gebeuren.

In alles wat wij als het succes zien van de Web 2.0-revolutie was de basis voor dit succes steeds dat het gebaseerd was op normaal sociaal gedrag, een natuurlijke verlenging van de gewone persoonlijke wensen en ambities van de deelnemers en dit alles in een omgeving die geen echte beperkingen oplegde wat betreft de manier of de frequentie van gebruik. Doe gewoon je eigen ding.

Wanneer we sociale tools in de onderneming introduceren spelen we echter een totaal ander spel.

Binnen de onderneming er is er niet zoiets als "natuurlijk gedrag". Iedereen speelt een rol. De hele context is kunstmatig beperkt. Je kunt niet je volledige persoonlijke mogelijkheden ontplooien want je zit gevangen in een enge jobdefinitie en je bent omgeven door allerlei vormen van controle.

Natuurlijk zien de meesten onder ons de waarde die sociale tools kunnen brengen. We willen ze gebruiken omdat ze ons het leven makkelijker kunnen maken, ons werk productiever, interessanter... maar dit vereist dat het kader waarbinnen we gevangen zitten wordt verwijderd, dat de onderneming wordt getransformeerd.

Dit zal helaas niet gebeuren.

De onderneming, zoals ze nu is, heeft haar huidige vorm niet gekregen omdat er een gebrek was aan sociale tools. Ondernemingen zijn gestructureerd zoals ze nu zijn omdat die vorm gewenst is, omdat die structuur geschikt is voor bepaalde doelen, zoals schaalvoordelen benutten, kostefficiëntie, risicobeheersing en vooral, omdat het de rechten en privileges beschermt van bepaalde categorieën van belanghebbenden.

De sociale onderneming is een prachtige visie maar het zal niet gebeuren door de invoering van E2.0 tools. De onderneming zal niet worden getransformeerd.

Een sociale onderneming worden, een échte enterprise 2.0 zijn, vereist dat de missie en visie van het bedrijf fundamenteel veranderen, dat de onderneming dit dodelijke pad verlaat van te fungeren als een welvaart creatie machine die enkel ten dienste staat van de aandeelhouders en de top execs. Dit vraagt grote, zeer grote veranderingen.

Daarom vrezen we dat het niet zal gebeuren door de transformatie van de bestaande ondernemingen. De uitdaging is gewoon te groot. Het zal moeten gebeuren door het vervangen van de oudere legacy bedrijven door nieuwe bedrijven die actief zullen zijn op basis van totaal andere waarden en die gebruik zullen maken van totaal verschillende concepten.

Meer dan waarschijnlijk zullen zij ook tal van sociale tools gebruiken, niet omdat ze verwachten dat dit bepaalde vormen van transformatie of "serendipity" effecten zal geven, maar gewoon omdat dit een natuurlijke verlenging zal zijn van hun standaard manier van werken.

Enterprise 2.0 zoals het hoort. En dus saai.

Over Marc Buyens

Marc Buyens is analyst, management consultant en zaakvoerder van Xpragma. Hij startte Xpragma in 1999 na een meer dan 20-jarige loopbaan in de IT-sector. Vandaag levert hij advies, training en mentoring diensten die zich richten op de intersectie van technologische vernieuwing, organisatorische verandering en bedrijfsstrategie: een troebele poel van niet ingeloste beloften.

http://www.facebook.com/marcb254
http://www.linkedin.com/in/marcbuyens
http://www.twitter.com/mbuyens
https://plus.google.com/114287775988184012785/