Kan technologie een gemeenschap bouwen?

The Xpragmatic View #144
13 mei 2010
door Marc Buyens (@mbuyens), Xpragma
marc.buyens@xpragma.be
url: http://www.xpragma.be/view144.php
Downloaden als een PDF-file

Wanneer we enthousiast zijn over een bepaalde tool hebben we vaak de neiging te vergeten dat elke tool zal gebruikt worden 'in context' en dat, in de meeste gevallen, de aanwezigheid van de juiste context veel belangrijker zal blijken dan de keuze van de juiste tool. Ook in een netwerkeconomie geldt deze regel nog steeds.

De 2010 Enterprise 2.0 conferentie in Boston dient zich binnen een paar weken aan, dus het momentum wordt opgebouwd.

Zo ontvingen we een paar dagen geleden een blog post m.b.t. de nieuwe 'Accelerating Business Performance' white paper, geschreven door Oliver Marks en Sameer Patel van de SOVOS Group, die min of meer het hoofdthema van de conferentie beschrijft. Zoals wordt gesteld:

This paper examines the value of collaborative and 'social' concepts and their associated technologies towards achieving core performance goals and facilitating underlying business process.

De white paper geeft een uitstekend beeld van het huidige Enterprise 2.0 denken en verwijst terecht naar de verschillende domeinen waar deze technologie en de daarmee samengaande benaderingen een oplossing kunnen bieden voor enkele van de grootste uitdagingen van hedendaagse bedrijven.

Maar toevallig, werd dit bericht in onze "information flow" gevolgd door 'Rebuilding Companies as Communities' van Henry Mintzberg, professor Management Studies aan de McGill University in Montreal, een artikel dat al werd gepubliceerd in de juli-augustus 2009 editie van de Harvard Business Review. In het artikel stelt Mintzberg dat:

Companies must remake themselves into places of engagement, where people are committed to one another and their enterprise.

Nu, in wezen promoten beide publicaties een zeer gelijkaardige bedrijfsvisie: een pleidooi voor meer samenwerking, betrokkenheid en gemeenschapsgevoel, bouwend aan een betere, meer sociale onderneming.

Dus kwam de logische vraag: kunnen Enterprise 2.0 concepten en tools inderdaad het instrument of de hefboom zijn voor het creëren van deze "places of engagement"? Kan Enterprise 2.0 worden gebruikt om een "community" te creëren?

En zo op het eerste zicht lijkt het antwoord natuurlijk duidelijk. Uiteraard kan het dat! De echte essentie van Enterprise 2.0 gaat over community building!

Maar is dat inderdaad zo?

Als we even terugblikken: de Facebooks van deze wereld waren aanvankelijk niet gemaakt voor het leggen van contacten tussen een stelletje vreemden. Facebook bood een platform dat een geografisch verspreide gemeenschap van voormalige klasgenoten de mogelijkheid bood om weer met elkaar in contact te komen. Bij de aanvang was er dus al een groep met een gemeenschapsgevoel en een duidelijke interactiebereidheid.

Maar wat als dat gemeenschapsgevoel en die interactiebereidheid er initieel niet zijn? Wat met een bedrijfsomgeving waar er te weinig van dergelijk gemeenschapsgevoel aanwezig is, weinig openheid en transparantie bestaat en helemaal geen vertrouwen... Zal de invoering van e2.0 iets veranderen aan dit beeld?

Alles is mogelijk, maar we betwijfelen het. Het ontbreken van een echt gemeenschapsgevoel kan vele redenen hebben, maar de mogelijkheid krijgen om met meer mensen in contact te komen zal deze redenen meestal niet wegnemen.

A place of engagement. Het "cultuur" ding. Is dit wat het succes maakt of breekt van een e2.0 project?

En toevallig of niet, Mintzberg's onderzoek over "best practices" voor community building suggereert ook een ander soort aanpak dan wat vaak wordt verondersteld in het e2.0 denken.

Zo is er de aanbeveling om te beginnen met het opbouwen van een "community feeling" in relatief kleine groepen, daar waar het e2.0 denken veeleer voorstander is van een brede uitrol om tot een voldoende grote kritische massa te komen.

En ook wordt het middenkader gezien als een belangrijke drijvende kracht in een dergelijk community building proces, terwijl in het e2.0 denken deze categorie vaak als een uitstervend ras wordt bekeken.

Interessante tegenstellingen, maar in werkelijkheid, niet echt. Ons probleem is gewoon dat onze perceptie van wat Enterprise 2.0 is en kan doen, gewoon te alomvattend is. We hebben de neiging te vergeten dat e2.0 steeds wordt geïmplementeerd "in context" en in de meeste gevallen zal blijken dat deze context veel belangrijker is dan de keuze van de eigenlijke tool. Enterprise 2.0 is geen startpunt, maar bouwt voort op reeds bestaande mogelijkheden.

Als dergelijke gevoelens van gemeenschap, van plaatsen van betrokkenheid ontbreken, dan is het nooit omdat er een gebrek is aan tools of technologie. Gemeenschappen kunnen bestaan onafhankelijk van de beschikbare middelen, maar technologie alleen kan nooit de voorwaarden creëren die dergelijke gemeenschappen doen ontstaan.

Laten we dus Enterprise 2.0 gebruiken voor de dingen waar het echt goed in is: het versterken van de mogelijkheden van bestaande gemeenschappen en het uitbreiden van de "reach" van dergelijke gemeenschappen. Indien echter dergelijk gemeenschapsgevoel nog niet echt aanwezig is, creëer dan eerst de condities die dit mogelijk maken.

Over Marc Buyens

Marc Buyens is analyst, management consultant en zaakvoerder van Xpragma. Hij startte Xpragma in 1999 na een meer dan 20-jarige loopbaan in de IT-sector. Vandaag levert hij advies, training en mentoring diensten die zich richten op de intersectie van technologische vernieuwing, organisatorische verandering en bedrijfsstrategie: een troebele poel van niet ingeloste beloften.

http://www.facebook.com/marcb254
http://www.linkedin.com/in/marcbuyens
http://www.twitter.com/mbuyens
https://plus.google.com/114287775988184012785/