Eerst chaos, dan richting

The Xpragmatic View #121
19 augustus 2009
door Marc Buyens (@mbuyens), Xpragma
marc.buyens@xpragma.be
url: http://www.xpragma.be/view121.php
Downloaden als een PDF-file

Wij staan vandaag op een keerpunt waar bedrijven een nieuwe richting moeten kiezen. Het samengaan van een aantal tegenstrijdige invloeden maakt dat een behoud van het huidige status quo onhoudbaar wordt. Maar kiezen we de juiste richting?

In The case for Business Interaction Management (BIM) gaven we een aantal redenen aan waarom bedrijven er goed zouden aan doen af te stappen van hun primaire focus op (interne) bedrijfsprocessen en zich meer te richten op de interacties die deze processen hebben met andere, externe of interne partijen.

Wat de focus op de interacties met externe partijen (klanten, partners...) betreft staan we niet alleen in dit pleidooi. Zoals we beschreven hebben in Is BPM ten dode opgeschreven? wordt er in de BPM-space al geruime tijd door groepen zoals de BP Group gepleit voor een meer "Outside-In" BPM-benadering die zich focust op de uiteindelijke klantenervaring. dit in tegenstelling tot de klassieke Six Sigma en Lean benaderingen die zich vooral richten op de optimalisering van de bedrijfsinterne aspecten.

Wat de interacties met interne partijen (de werknemers) betreft blijft het echter vooralsnog zeer stil. Iedereen beseft wel dat daar heel wat fout zit, maar er zijn weinig kandidaten om dit echt aan te pakken.

Dat is zeer begrijpelijk. De personen die de aansturing zouden moeten geven voor een dergelijk denkproces zitten ook zelf "gevangen" in het netwerk van interacties die zij hebben met collega's, zowel hoger als lager in rang. Elke invraagstelling van een bepaalde manier van werken zal, per definitie, ook een impact hebben op de eigen positie. Het is normaal dat er weinig kandidaten zijn om met dergelijke oefening te starten.

Maar toch zullen we deze oefening moeten doen. Wij zijn immers op een punt gekomen waar bepaalde krachten mekaar niet meer kunnen ontwijken.

Enerzijds moeten we vaststellen dat er vandaag, meer dan ooit, een absolute "disconnect" bestaat tussen de persoonlijke ambities en verlangens van individuen en de manier waarop bedrijven het mogelijk maken hieraan invulling te geven binnen hun positie als werknemer.

Toevallig of niet, zijn er de voorbije jaren fundamentele evoluties geweest, zoals Web 2.0, die aan individuen ongekende mogelijkheden hebben gegeven voor zelfontplooiing, creativiteit en eigen initiatief. Een logisch gevolg is dat steeds meer (potentiële) werknemers deze tools ook binnen de onderneming wensen te gebruiken, maar vooral ook, er een soortgelijke "ervaring" willen vinden.

Het fenomenale succes van Web 2.0 op het vlak van creativiteit, deelname en enthousiasme is dan weer voor bedrijven aanleiding geweest om te hopen dat het gebruik van gelijkaardige tools en benaderingen ook soortgelijke resultaten zou kunnen opleveren binnen de onderneming, een trend die nu gekend is als Enterprise 2.0.

Maar dit alles is moeilijk te verzoenen. Het netto resultaat is een toestand die nog complexer wordt dan voorheen.

Zoals we in Enterprise 2.0 - Enter the dark force hebben beschreven, de redenen waarom individuen (of werknemers) dergelijke tools willen gebruiken zijn niet noodzakelijk de redenen die het bedrijf voor ogen heeft. De resultaten die het bedrijf verhoopt zijn dan weer niet realistisch omdat de omstandigheden die het succes van Web 2.0 hebben mogelijk gemaakt niet bestaan binnen een bedrijfscontext.

Beide partijen willen dus eigenlijk wel hetzelfde "middel" gebruiken, maar om totaal verschillende redenen en geen enkele partij krijgt wat ze verhoopt.

Maar toch heeft het wel zin om Web 2.0 tools binnen de bedrijfscontext te introduceren. In vele gevallen bieden zij gewoon betere oplossingen voor dagdagelijkse uitdagingen en mits de juiste context hebben zij inderdaad het potentieel om een basis te zijn voor meer dan gewoon maar incrementele verbetering.

Maar eerst de juiste context.

En die juiste context heeft alles te maken met de manier waarop werknemers op diverse niveaus met mekaar (en met de buitenwereld) zullen kunnen omgaan. Dat heeft te maken met het herbekijken van verschillen in niveaus. Dat heeft te maken met nieuwe vormen van samenwerking, een herverdeling van taken en van beslissingsbevoegdheid en een afbouw van bepaalde vormen van controle. Dat heeft echter ook te maken met nieuwe vormen van governance en grotere verantwoordelijkheid voor individuen. Dit is een helse uitdaging en dus niet echt de vrij en blij wereld van Web 2.0.

Het was dan ook een ongelukkige keuze van Andrew McAfee toen hij initieel Enterprise 2.0 omschreef als het gebruik van Web 2.0 tools binnen de onderneming. Die tools mogen dan wel mogelijkheden bieden, maar binnen een traditionele onderneming heeft het weinig zin.

Enterprise 2.0 is een onderneming die de bereidheid heeft om haar organisatie, de manier van werken en de interacties tussen werknemers van alle niveaus op een fundamentele manier te herzien zodat het gebruik van Web 2.0 tools inderdaad zin heeft.

Maar niet andersom.

Over Marc Buyens

Marc Buyens is analyst, management consultant en zaakvoerder van Xpragma. Hij startte Xpragma in 1999 na een meer dan 20-jarige loopbaan in de IT-sector. Vandaag levert hij advies, training en mentoring diensten die zich richten op de intersectie van technologische vernieuwing, organisatorische verandering en bedrijfsstrategie: een troebele poel van niet ingeloste beloften.

http://www.facebook.com/marcb254
http://www.linkedin.com/in/marcbuyens
http://www.twitter.com/mbuyens
https://plus.google.com/114287775988184012785/